Zasiłek pogrzebowy z ZUS wynosi 7 000 zł po śmierci, która nastąpiła od 1 stycznia 2026 roku. Otrzymuje go osoba, która zapłaciła za pogrzeb. Wniosek Z-12 trzeba złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci, a często w ogóle nie trzeba go składać samodzielnie, bo robi to zakład pogrzebowy.
Ile wynosi zasiłek i od czego zależy kwota
Kwotę wyznacza dzień śmierci, nie dzień złożenia wniosku. Ustawa mówi wprost: zasiłek przysługuje w wysokości obowiązującej w dniu śmierci osoby, za której pogrzeb ktoś zapłacił.
| Data śmierci | Kwota zasiłku |
|---|---|
| do 31 grudnia 2025 r. | 4 000 zł |
| od 1 stycznia 2026 r. | 7 000 zł |
Liczy się to przy śmierci pod koniec 2025 roku. Wniosek złożony w lutym 2026 roku nie da 7 000 zł, jeśli śmierć nastąpiła w grudniu 2025 roku.
Od 2026 roku kwota może rosnąć co roku od 1 marca, ale tylko wtedy, gdy inflacja w poprzednim roku przekroczy 5%. Nową kwotę ogłasza Prezes ZUS w komunikacie.
Kto otrzymuje zasiłek
Zasiłek należy się osobie, która pokryła koszty pogrzebu. To nie musi być spadkobierca ani nikt z rodziny. Ważne jest, na kogo wystawiono rachunki.
Kwota zależy od tego, kto zapłacił:
| Kto zapłacił za pogrzeb | Ile otrzyma |
|---|---|
| członek rodziny: małżonek, dziecko, rodzic, rodzeństwo, dziadkowie, wnuki, ojczym, macocha, dziecko drugiego małżonka | pełne 7 000 zł, nawet jeśli pogrzeb kosztował mniej |
| osoba spoza rodziny, np. sąsiad | zwrot udokumentowanych kosztów, najwyżej 7 000 zł |
| pracodawca, gmina, dom pomocy społecznej, parafia | zwrot kosztów, najwyżej 7 000 zł |
Gdy za pogrzeb płaciło kilka osób, zasiłek dzieli się między nie proporcjonalnie do tego, ile każda wydała. Dlatego warto, żeby rachunki były wystawione na osoby, które naprawdę płaciły.
Po kim przysługuje zasiłek
Po osobie ubezpieczonej w ZUS (pracującej albo prowadzącej działalność), po emerycie i renciście, a także po członku rodziny takiej osoby, na przykład po dziecku osoby pracującej. Zasiłek przysługuje tylko z jednego tytułu. Rolników i ich rodziny obsługuje KRUS, a funkcjonariuszy i żołnierzy ich własne zakłady emerytalne.
Zakład pogrzebowy może załatwić to za Ciebie
Większość zakładów pogrzebowych proponuje rozliczenie zasiłku: podpisujesz upoważnienie, zakład składa wniosek w ZUS, a zasiłek pomniejsza rachunek. Nie musisz wtedy wykładać całej kwoty z góry.
Zanim podpiszesz, zapytaj o dwie rzeczy. Po pierwsze, co się stanie, jeśli pogrzeb będzie tańszy niż 7 000 zł: różnica należy się Tobie jako członkowi rodziny. Po drugie, czy upoważnienie dotyczy tylko zasiłku, czy także innych pieniędzy.
Jak złożyć wniosek Z-12 samodzielnie
- Wypełnij wniosek Z-12. Formularz jest na stronie ZUS i w każdej placówce. Można go też złożyć przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE ZUS).
- Dołącz odpis skrócony aktu zgonu i rachunki za pogrzeb wystawione na Ciebie (oryginały albo kopie poświadczone).
- Jeśli wnioskujesz jako członek rodziny, przygotuj dokument potwierdzający pokrewieństwo, na przykład odpis aktu urodzenia albo małżeństwa. ZUS może o niego poprosić.
- Złóż wniosek w dowolnej placówce ZUS, wyślij pocztą albo przez PUE ZUS.
Jeśli ZUS nie musi wydawać decyzji, wypłaca zasiłek w ciągu 14 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności potrzebnej do jego przyznania.
12 miesięcy na wniosek
Prawo do zasiłku wygasa, jeśli wniosek nie wpłynie w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci. Wyjątek dotyczy sytuacji, w których złożenie wniosku w terminie było niemożliwe z przyczyn niezależnych od rodziny, na przykład gdy ciało odnaleziono albo zidentyfikowano później. Wtedy 12 miesięcy liczy się od dnia pogrzebu, a przyczynę potwierdza zaświadczenie policji lub prokuratury albo odpis zupełny aktu zgonu.
Zasiłek a zwrot kosztów pogrzebu z konta zmarłej osoby
To dwie różne drogi. Zasiłek płaci ZUS. Zwrot kosztów pogrzebu płaci bank z pieniędzy zmarłej osoby, które były na jej rachunku: bank musi wypłacić kwotę wydaną na pogrzeb osobie, która pokaże rachunki, i ta kwota nie wchodzi do spadku. Bank ogranicza zwrot do kosztów pogrzebu „zgodnych ze zwyczajami przyjętymi w danym środowisku”.
Jeśli koszty pogrzebu przekroczyły zasiłek, zapytaj w banku zmarłej osoby o zwrot. Zrób to wcześnie: po zawiadomieniu o śmierci bank blokuje rachunek do czasu, aż spadkobiercy pokażą dokument dziedziczenia, ale wniosku o zwrot kosztów pogrzebu ta blokada nie dotyczy.
Pozostałe pieniądze, które mogą należeć się rodzinie, i ich terminy zebraliśmy w poradniku Co załatwić po śmierci bliskiej osoby.
Źródła
Poradnik przygotowała redakcja Domknij Sprawy na podstawie przepisów i informacji instytucji, wymienionych w źródłach. Przepisy się zmieniają: datę aktualizacji podajemy na górze strony. To informacja, nie porada prawna. W sprawie spornej albo nietypowej warto zapytać prawnika.
